Ακούμε συχνά τελευταία στη χώρα μας να επαναλαμβάνονται φράσεις όπως «πολιτικός πολιτισμός», «νομικός πολιτισμός», και πάσης άλλης φύσεως «πολιτισμός», δυστυχώς όχι γιατί αναγνωρίζεται η πραγματική έννοια και αξία του Πολιτισμού αλλά μάλλον γιατί οι φράσεις έτυχε να γίνουν της μόδας και χρησιμοποιούνται για να υποδηλώσουν το τυπικά ομιλείν ή φέρεσθαι με καλούς τρόπους, κυρίως από εκείνους που δεν δείχνουν να έχουν ή να πιστεύουν και τόσο στους καλούς τρόπους.

Ο Πολιτισμός όμως είναι μια πολύ πιο σύνθετη και βαθύτερη έννοια, εξόχως σοβαρή υπόθεση και στοιχείο ζωτικό για την ίδια την ύπαρξη των κοινωνιών και των εθνών. Είναι το χαρακτηριστικό εκείνο γνώρισμα του «ευ ζην» ενός λαού, που τον οδηγεί και τον αναβιβάζει πάνω και πέραν του απλώς «ζην» δηλ. πάνω από τη φυσική επιδίωξη και λειτουργία της επιβίωσης, στοιχεία που απαντώνται και στο βασίλειο των ζώων. Ο Πολιτισμός αντιπροσωπεύει την ανωτερότητα και εξέλιξη του ανθρώπου από την αρχική ζωή σε σπήλαια και την απλή επιβίωση με το κυνήγι, την αλιεία και την τροφοσυλλογή, στη σταδιακή εγκατάσταση σε ημι-μόνιμου χαρακτήρα θέσεις αρχικά και μετά μόνιμες τοποθεσίες για να φθάσει τελικά στην αστικοποίηση και τη δομή της οργανωμένης «πόλης» – με την οποία συνδέεται ο όρος – και στα υψηλά επιτεύγματα της ανθρώπινης σκέψης και δημιουργίας. Αυτά τα επιτεύγματα, είτε πρόκειται για τα Γράμματα και τις Επιστήμες είτε για τις Τέχνες, κληροδοτούνται από γενιά σε γενιά, διασώζονται μέσα από την υλική μαρτυρία που αφήνει πίσω του κάθε πολιτισμός και επανέρχονται στο φως με την ιστορική και αρχαιολογική κυρίως έρευνα, συνιστώντας ένα γνώρισμα κεφαλαιώδους σημασίας για κάθε λαό και έθνος.

Αυτός ο Πολιτισμός σήμερα κινδυνεύει σοβαρά να ηττηθεί από την εν πολλοίς αδιάφορη και καταναλωτική κοινωνία που έχει στρέψει το ενδιαφέρον της (ή την έχουν οδηγήσει προς τα εκεί) στην εξασφάλιση της προσωρινότητας, του «δος ημίν σήμερον» χωρίς καμία προοπτική, της απλής και – όπου και όσο γίνεται – κερδοφόρας επιβίωσης, και εν τέλει της μικρόνοης και προσωρινής καλοπέρασης. Hχαμηλή ποιότητα και το ευτελές life style που έχουν επικρατήσει, έχουν δυστυχώς επιφέρει σε μεγάλο βαθμό αλλοτρίωση και αλλοίωση των ιδιαίτερων πολιτισμικών χαρακτηριστικών του τόπου, και έχουν απομακρύνει τους πολίτες από τον οραματικό στόχο στην υψηλή ποιότητα και τον Πολιτισμό.

Δεν έχουν όλοι οι λαοί την τύχη να είναι κληρονόμοι ενός μεγάλου πολιτισμού, όπως οι έλληνες. Αλλά και δεν δείχνουν, όσοι λαοί έχουν αυτή την τύχη, τέτοια αδιαφορία και αποστασιοποίηση από την πολιτιστική κληρονομιά τους, όσο οι έλληνες. Τα επί μέρους αίτια είναι πολλά και δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας σύντομης παρέμβασης ώστε να αναλυθούν σήμερα εδώ. Μπορεί όμως να λεχθεί ότι ευθύνεται γι’ αυτό η έλλειψη Πολιτιστικής Πολιτικής στη χώρα μας που έχει εναποθέσει τη διαχείριση αυτού του τόσο σοβαρού ζητήματος στα χέρια μιας κρατικοδίαιτης γραφειοκρατίας, χωρίς όραμα, που με τη στάση της διαρκώς αποξενώνει την κοινή γνώμη αντί να την προσεγγίζει και να την ευαισθητοποιεί στον τομέα του Πολιτισμού, ως όφειλε, εάν βέβαια θα ανταποκρινόταν στο δημόσιο ρόλο της.

Και ως συνήθως, η απουσία οράματος συγκαλύπτεται μονίμως κάτω από επαναλαμβανόμενες κυβερνητικές εξαγγελίες (που ποτέ δεν γίνονται πράξη) περί ανασυγκρότησης και εκσυγχρονισμού της αρμόδιας κρατικής Υπηρεσίας ώστε να λειτουργήσει αξιοκρατικά και εθνικά, προς το συμφέρον δηλαδή του τόπου και όχι για την εξυπηρέτηση των συντεχνιών που την απαρτίζουν. Η επικράτηση όμως όχι των ικανών αλλά των εκάστοτε ευνοουμένων του συστήματος, έχει ως αποτέλεσμα τα «πολιτιστικά πράγματα» της χώρας να καθορίζονται από μια κυριαρχούσα ομάδα μετρίων, με κριτήρια προσωπικού και όχι εθνικού οφέλους. Η κατά συνέπεια εκμετάλλευση του πολιτιστικού πλούτου της χώρας από αυτά τα οργανωμένα μικροσυμφέροντα, εμποδίζει και την αξιοποίησή του υπέρ του συνόλου και στερεί την εθνική οικονομία και την ελληνική κοινωνία από τα πολλαπλά οφέλη που θα μπορούσαν να έχουν.

Η αναγκαία πολιτική βούληση για την αντιστροφή της ζημιογόνας αυτής κατάστασης και του πλήγματος που επιφέρει σε ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα, φαίνεται να απουσιάζει παντελώς. Και είναι τραγική η συνεχής διαπίστωση αδυναμίας της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, εδώ και δεκαετίες, να άρει αυτές τις παθογένειες, να υπερβεί τις συντεχνιακές νοοτροπίες και να εξασφαλίσει το εθνικώς ωφέλιμο. Αντίθετα, παρατηρούμε ότι κάθε φορά επιλέγει να συμπλεύσει με το σύστημα των μικροσυμφερόντων, μη τολμώντας να προχωρήσει στην μεγάλη τομή της κάθαρσης, φέρνοντας στο προσκήνιο και στις θέσεις ευθύνης τους ικανούς και άξιους ώστε να ανοίξει έτσι τον δρόμο για την πραγματική αξιοποίηση του τεράστιου πολιτιστικού πλούτου της χώρας που θα δώσει στην Ελλάδα τη θέση που της αρμόζει σε παγκόσμιο επίπεδο, να είναι δηλ. στην κορυφή του Πολιτισμού ως η χώρα που διαθέτει λαμπρή και πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και σύγχρονη υψηλή δημιουργία.

Αποτελεί γι’ αυτό καθήκον όλων όσων υπηρετούμε με τις γνώσεις και το έργο μας τον Πολιτισμό, να βρισκόμαστε σε εγρήγορση και να επιχειρήσουμε μέσα από μια κοινή προσπάθεια προσέγγισης της κοινωνίας, να την ευαισθητοποιήσουμε σχετικά με την αξία, την προστασία και την ανάδειξη του ελληνικού Πολιτισμού. Ταυτόχρονα, μέσα από συντονισμένες ενέργειες να συντελέσουμε στην προώθηση ουσιαστικού πολιτικού σχεδιασμού και εξωτερικής πολιτιστικής παρέμβασης της χώρας μας ώστε η Ελλάδα, επενδύοντας στον πολιτισμό της, να γίνει παγκόσμιο Σχολείο Πολιτισμού με την ίδρυση και λειτουργία Ελληνικών Αρχαιολογικών Σχολών στις χώρες ελληνικής πολιτιστικής παρέμβασης και με σοβαρή πολιτιστική παρουσία στους Διεθνείς Οργανισμούς. Κοινωνίες και λαοί χωρίς τη μνήμη, διατήρηση, διάδοση και συνέχιση του Πολιτισμού είναι καταδικασμένοι να αφανιστούν αργά η γρήγορα, να αλλοτριωθούν και αφομοιωθούν από πολύ κατώτερούς τους πνευματικά που τυγχάνει για άλλους λόγους να είναι κυρίαρχοι στο παγκόσμιο πολιτικό γίγνεσθαι.

Print Friendly, PDF & Email