Η συμβολή των μυστικών οργανώσεων στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης αποτελεί αναπόσπαστο κεφάλαιο της ιστορίας μας. Παρότι η Φιλική Εταιρεία μονοπωλεί το ενδιαφέρον, ως η πλέον γνωστή μυστική οργάνωση της εποχής, θα αποτελούσε παράλειψη να μην αναφερθούμε στην συμβολή και τη βοήθεια – ίσως όχι τόσο γνωστών στο ευρύ κοινό – εταιρειών που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία του Ελληνικού Αγώνα.

Μία τέτοια μυστική, εθνική, «εταιριστική» οργάνωση με την επωνυμία «Ελληνόγλωσσο Ξενοδοχείο» ή/και «Εταιρεία των Φίλων» (Hôtel Hellénophone) έμελλε να αποτελέσει τον προάγγελο της μεταγενέστερης κατά κόσμον Φιλικής Εταιρείας. Ιδρυτής και ψυχή του Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου ήταν ο Γρηγόριος Ζαλύκης ή Ζαλίκογλου, λόγιος άνδρας και διπλωματικός εκπρόσωπος του ηγεμόνα της Βλαχίας, Σκαρλάτου Καλλιμάχη. Η μυστική οργάνωση ιδρύθηκε το 1809 στο Παρίσι, ενώ μέλη της αποτέλεσαν σημαντικές προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Ωγκύστ ντε Σουαζέλ Γκουφιέ, ο Στέφανος Χατζημόσχος, ο Δημήτριος Κομνηνός Υψηλάντης, η Ελισάβετ Σάντη Λουμάκη Σενιέ και ένας από τους μετέπειτα ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας, ο Αθανάσιος Τσακάλωφ.

Η οργάνωση αποσκοπούσε στη μετάδοση του αρχαίου Ελληνικού κόσμου μέσα από επιμορφωτικά προγράμματα μελέτης και στην παροχή υποτροφιών σε Έλληνες φοιτητές, ώστε να τους παρέχεται η δυνατότητα να σπουδάσουν στο Παρίσι. Ωστόσο, οι κύριοι στόχοι του Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου – οι οποίοι παρέμειναν κρυφοί καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης του – ήταν διαφορετικοί. Συγκεκριμένα, η οργάνωση εν πρώτοις προσπάθησε να επηρεάσει το περιβάλλον του Γάλλου αυτοκράτορα με σκοπό την ένοπλη συμπαράσταση του τελευταίου υπέρ της Ελλάδος κατά τη διάρκεια της επανάστασης.

Δευτερευόντως, επεδίωξε τη στρατολόγηση ξένων και Ελλήνων, που θα παρίσταντο την κατάλληλη στιγμή στο πλευρό των Ελλήνων και τέλος επιζητούσε τη συγκέντρωση όπλων και χρημάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα των υπηρεσιών, που παρείχε το Ξενοδοχείο, αποτελεί η αποστολή 40.000 τουφεκιών στους ορεινούς πληθυσμούς του Μοριά, της Ηπείρου και της Μακεδονίας.

Αναφορικά με την εσωτερική συγκρότηση της οργάνωσης, οι ενδιαφερόμενοι, προκειμένου να διεισδύσουν στο Ξενοδοχείο και να καταφέρουν να γίνουν μέλη του, υποχρεούντο να δώσουν όρκο υπέρ της ευλαβικής τήρησης της μυστικότητας του σκοπού της εταιρείας. Μεταξύ των υποχρεώσεων των κατηχούμενων ήταν τόσο η διάδοση των ιδεών της οργάνωσης, όσο και η πραγμάτωση των στόχων, που εκείνη πρέσβευε.

Παράλληλα, η επισφράγιση μεταξύ των μελών και της μυστικής οργάνωσης γινόταν μέσω ενός χρυσού δαχτυλιδιού, πανομοιότυπο για το κάθε μέλος, το «χρυσόβουλο», το οποίο είχε χαραγμένο το έμβλημα της οργάνωσης, δηλαδή την ακόλουθη παράσταση: Δύο χέρια σφιχτά συνδεδεμένα και κυκλικά γύρω από αυτά τα τέσσερα κεφαλαία γράμματα «Φ.Ε.Δ.Α.», που σήμαιναν «Φιλίας Ελληνικός Δεσμός Άλυτος».

Μολονότι η συνεισφορά του Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου στην προετοιμασία της Ελληνικής εθνεγερσίας ήταν μεγάλη, μετά την πτώση του Ναπολέοντα άρχισε σταδιακά να αποδυναμώνεται ο πυρήνας της. Μέσα σε ένα κλίμα φόβου και τρομοκρατίας γεννημένο στην Ευρώπη από τις δυνάμεις της Ιερής Συμμαχίας, η οργάνωση υποχρεούτο να μεταφέρει την έδρα της από το Παρίσι στη Μόσχα. Η αίγλη, που διέκρινε τότε τη μεγαλούπολη λόγω των Ρωσοτουρκικών πολέμων, την έβαλε στο «στόχαστρο» των σχεδίων των Ελλήνων.

Δυστυχώς, όμως, η οργάνωση δεν κατάφερε να ορθοποδήσει ούτε σε αυτή την ύστατη προσπάθειά της. Οι τίτλοι τέλους της οργάνωσης ήρθαν για κάποιους περί το 1812-1813, όταν η πολιτική πυξίδα έδειξε, πως το Ελληνικό ζήτημα έπρεπε να μεταφερθεί στο εσωτερικό της χώρας και να αντιμετωπισθεί από τις εσωτερικές δυνάμεις της. Το Ελληνόγλωσσο Ξενοδοχείο του Παρισιού έδωσε μεγάλη ώθηση στην υπάρχουσα επιθυμία για ελευθερία, αποτελώντας βασικό αρωγό κατά την προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης.

Γκόπη Άννα-Μαρία,
Πολιτικός Επιστήμονας

Πηγές:
1. « ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1819 ΣΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821» (10ο Μέρος), 14/05/2018. Ανακτήθηκε από :https://karavaki.wordpress.com/2018/05/14/capodistias-corfu-1819_10/.
2. Από το «Ελληνόγλωσσο Ξενοδοχείο» στη Φιλική Εταιρεία, Σφυρόερας Βασίλειος, 21/09/2000. Ανακτήθηκε από: https://www.tanea.gr/2000/09/21/greece/apo-to-ellinoglwsso-ksenodoxeio-sti-filiki-etaireia/.
3.« ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΟΝ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟΝ», Μακεδονικό πρακτορείο ειδήσεων. Ανακτήθηκε από: http://www.hri.org/MPA/gr/other/rhgas/ellhnoglosso.html.

Πηγή εικόνας:

Πηγή:.https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fkaravaki.wordpress.com%2F2018%2F05%2F14%2Fcapodistias-corfu-1819_10%2F&psig=AOvVaw3u2Z-ykfs7iHdEq6-nvFbB&ust=1614530192677000&source=images&cd=vfe&ved=0CAMQjB1qFwoTCIDO5ee_iu8CFQAAAAAdAAAAABAD.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here