Από τον Γιώργο Γεωργακόπουλο

Η χρονιά που διανύουμε δεν μοιάζει πολιτιστικά με καμία άλλη στο πρόσφατο παρελθόν. Η οικονομική δυσπραγία, που είχε σαν αποτέλεσμα την εκρηκτική άνθιση της επινοητικότητας και του ενστίκτου επιβίωσης των καλλιτεχνών, πυροδότησε μια αλυσιδωτή αντίδραση δημιουργικών λύσεων που αρχικά έγινε αντιληπτή ως διαίσθηση και κατόπιν έγινε ορατή τόσο από το κοινό όσο και από την καλλιτεχνική κοινότητα. Η διεργασία αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από τις δυνάμεις που καθορίζουν την παγκόσμια πολιτιστική πολιτική. Έτσι το 2013, ως σχεδόν φυσική συνέπεια, η documenta δια χειρός Szymczyk περιλαμβάνει την Αθήνα σαν πόλη με οργανικό ρόλο στην παγκοσμίου εμβέλειας έκθεση που ιστορικά για πρώτη φορά μετά από 60 χρόνια παρουσιάζεται και εκτός της πόλης του Kassel. Οι διάφορες αδιάφορες νεοελληνικές γκρίνιες και ανούσιες μικροπολιτικές διαμαρτυρίες δεν επηρέασαν και ούτε επισκίασαν στο ελάχιστο ένα γεγονός με παγκόσμιο χαρακτήρα και δύναμη.

Τι είναι αυτό, όμως, που προβιβάζει μια δράση σε πολιτιστικό γεγονός; Τι είναι αυτό που εμποδίζει επί σειρά ετών τη χώρα μας να χαράξει μια σύγχρονη πολιτιστική πολιτική; Σε ποιο βαθμό μπορούν πολιτικές αγκυλώσεις και θεσμοθετημένη άγνοια να επηρεάσουν αρνητικά μια ομαλή πολιτιστική πορεία;

Μηχανισμοί που αποτελούνται από ανθρώπους με γνώσεις στο χώρο – και όχι τυχαίοι δημόσιοι υπάλληλοι από μετατάξεις με έφεση στην ερασιτεχνική αγιογραφία, στο πορτρέτο και στην τοπιογραφία – θα έπρεπε να είναι αυτοί που σε πρώτο βαθμό κάνουν την πρώτη επιλογή. Αμέσως μετά προσωπικότητες με άριστη κατάρτιση και γνώση της τοπικής και διεθνούς σκηνής ξεχωρίζουν τις προτάσεις σε διεθνείς και τοπικές. Κατόπιν επιμερίζονται σε: α) πρωτογενείς ενέργειες με σκοπό την υποστήριξη και προβολή των νέων πρωτοβουλιών, β) προτάσεις οργανωμένων σχημάτων με στόχο την ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής σκηνής στο διεθνές τοπίο σε χώρους προβολής της ενεργής καλλιτεχνικής σκηνής και τέλος γ) παρουσιάσεις αξιόλογων σύγχρονων καλλιτεχνών που δεν έχουν μουμιοποιηθεί από τις επαναλήψεις στο τοπικό εικαστικό μαυσωλείο και αποτελούν κατά περίσταση την αιχμή του δόρατος της ελληνικής τέχνης. Επιτροπές, που δεν ανήκουν μόνο στη στρατιά των ισόβιων δημόσιων υπαλλήλων της εκπαίδευσης κάθε βαθμίδας ή μόνο εργολαβικά σε κάθε είδους καλλιτεχνικές συντεχνίες θεωρητικών, συνεδριάζουν ώστε πράγματι να ανακατεύεται κάθε φορά η καλλιτεχνική τράπουλα και να μην μηρυκάζονται τα ίδια πρόσωπα. Οι επιτροπές συνεδριάζουν σε τακτά διαστήματα ή σε ειδικές περιπτώσεις, όπου ο χρόνος πιέζει σε έκτακτες συναντήσεις. Καθορίζεται η οικονομική υποστήριξη σύμφωνα με το βάθος και το είδος της εκάστοτε αίτησης και πάντοτε σε συνάρτηση με τις πραγματικές αγοραίες τιμές. Φυσικά τα ποσά εκταμιεύονται αμέσως και όχι μετά από 250 χρόνια και ίσως.

Όλες οι ενέργειες πρέπει να γίνονται απλά και σύντομα, όχι μέσα από δαιδαλώδεις και σκοτεινές ατραπούς. Αλλιώς, αν είναι ο πολιτισμός να τα πληρώσει από την τσέπη του, το έχει γραμμένο το κράτος και τα υπουργεία του. Όπως και το κράτος και τα υπουργεία του έχουν εδώ και χρόνια έμπρακτα αποδείξει πού ακριβώς γράφουν τον πολιτισμό.

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος 234 (Σεπτέμβριος-Νοέμβριος).

Print Friendly, PDF & Email