Απέναντι από το νοτιοανατολικό άκρο του Σέντραλ Παρκ, στην φημισμένη γωνία της 5ης λεωφόρου με την 59η οδό, βρίσκεται για πάνω από έναν αιώνα το ξενοδοχείο Πλάζα, ένα από τα πιο ιστορικά ξενοδοχεία της Νέας Υόρκης. Εδώ και πολλά χρόνια, το Πλάζα έχει αντικατασταθεί σαν σημείο αναφοράς για τους εκατομμύρια επισκέπτες της πόλης από τον τεράστιο διάφανο γυάλινο κύβο που βρίσκεται απέναντί του και σκεπάζει την είσοδο του πιο διάσημου υποκαταστήματος της Apple. Είναι ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς την αρχιτεκτονική αντιπαράθεση των δύο νεοϋορκέζικων ορόσημων – τις ορθές γυάλινες γωνίες από την μία και την κλασική αναγεννησιακή μορφή του Πλάζα από την άλλη.

Όμως το Πλάζα έχει καταφέρει κάτι που δε θα μπορέσει ποτέ να καταφέρει ο κύβος της Apple. Για τα τελευταία 25 χρόνια, το ξενοδοχείο αυτό είναι σημείο αναφοράς για τις παιδικές αναμνήσεις μιας ολόκληρης γενιάς, για την οποία η λέξη Χριστούγεννα έχει σημαδευτεί από μία συγκεκριμένη σκηνή. Αναφέρομαι στη στιγμή όπου ο δεκάχρονος Κέβιν Μακάλιστερ καταφέρνει να ξεγελάσει το προσωπικό του Πλάζα και χρησιμοποιώντας την πιστωτική κάρτα του πατέρα του κάνει τσεκ-ιν στη σουίτα νούμερο 411, καθώς οι γονείς του είχαν ξεχάσει να τον πάρουν και πάλι μαζί τους στις διακοπές. Αντίστοιχες σκηνές από ταινίες όπως το ‘Μόνος στο Σπίτι 2’ έχουν σημαδέψει τις παιδικές αναμνήσεις εκατομμυρίων ανά τον κόσμο.

Με αυτή την ταινία του 1992, ο Κέβιν Μακάλιστερ, κατά κόσμον Μακόλεϊ Κάλκιν, έγινε αυτόματα κάτι που ίσως να μην έχει καταλάβει ούτε και σήμερα. Έγινε ‘κατα λάθος πρεσβευτής’ της πόλης της Νέας Υόρκης. Κάθε καλλιτέχνης που έχει πάρει μέρος στις αναρίθμητες ταινίες που γυρίστηκαν ανά τα χρόνια στη ΝΥ, στα φημισμένα θεατρικά έργα του Μπρόντγουεϊ, στις όπερες του Μετ και στις περιοδεύουσες παραστάσεις του Ρέντιο Σίτι, είναι ένας ‘κατα λάθος πρεσβευτής’ του Μεγάλου Μήλου.

Τα οφέλη αυτής της πραγματικότητας ήταν και είναι γνωστά στις πολιτειακές και δημοτικές κυβερνήσεις της ΝΥ, οι οποίες έχουν κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να προωθήσουν την εικόνα της πόλης. Ο αριθμός των επισκεπτών στη ΝΥ το 1990 ήταν 13 εκατομμύρια. Ο αντίστοιχος αριθμός τα τελευταία χρόνια αγγίζει τα 60 εκατομμύρια.

Η επισκεψιμότητα είναι βέβαια ένας μόνο δείκτης της ισχύος της ταυτότητας της ΝΥ, η οποία είναι φυσικά πολυσχιδής. Σε μία παλαιότερη συζήτησή μου με τον Τζόναθαν Χόλαντερ, διευθυντή μιας νεοϋορκέζικης ομάδας χορού ονόματι Battery Dance, αντιλήφθηκα το εύρος της επιρροής που έχει η ταυτότητα της ΝΥ. Η ΝΥ έχει καταφέρει να διαχωριστεί από την παραδοσιακή Αμερικανική ταυτότητα, χαράζοντας δικιά της γραμμή και έχοντας ξεχωριστή απήχηση.

Εδώ και χρόνια, η ομάδα Battery Dance ταξιδεύει ανά τον κόσμο και διοργανώνει συμμετοχικά εργαστήρια μοντέρνου χορού αντικατοπτρίζοντας τις αξίες του πολιτισμικού μωσαϊκού που χαρακτηρίζει την Αμερικάνικη κοινωνία. Ο Τζόναθαν και η ομάδα του είναι από τους πιο δραστήριους πολιτιστικούς πρεσβευτές της πόλης, συμμετέχοντας σε διεθνή φεστιβάλ, συμπόσια και εργαστήρια σε πάνω από 70 χώρες.

Η δραστηριότητά τους δεν έχει περάσει απαρατήρητη από το State Department, με το οποίο συνεργάζονται στενά εδώ και χρόνια. Το τμήμα πολιτιστικής διπλωματίας του State Department – το οποίο αντιμετωπίζει πλέον πολλά προβλήματα λόγω της νοοτροπίας της νέας κυβέρνησης – είναι αφοσιωμένο στην κατάλληλη αξιοποίηση του ευρύτερου δικτύου των “κατα λάθος πρεσβευτών.” Τα στελέχη του State Department ξέρουν πολύ καλά ότι το συγκεκριμένο δίκτυο ανθρώπων μπορεί να κάνει κάτι το οποίο είναι αδύνατο για οποιονδήποτε άλλο – να αποκαλύψει την ψυχή του Αμερικανικού έθνους σε ξένα κοινά και να θεμελιώσει σχέσεις εμπιστοσύνης μαζί τους.

Η συστηματική προσέγγιση στο θέμα της πολιτιστικής διπλωματίας αποσκοπεί στην βέλτιστη αξιοποίηση όλων των δικτύων που συμβάλλουν στην προώθηση της ταυτότητας και των αξιών μιας χώρας. Το βασικό θεμέλιο που δημιουργείται από το σύνολο των δραστηριοτήτων αυτού του συντονισμένου, ενεργούς δικτύου είναι αναγκαία προϋπόθεση για την περαιτέρω πολιτική αξιοποίηση της ήπιας ισχύος που απορρέει από αυτή την αόρατη έλξη των πρεσβευτών του.

Στην Ελλάδα, όπου οι κυβερνήσεις έχουν συχνά ημερομηνία λήξης κατά πολύ μικρότερη από γάλα εβαπορέ, το προαναφερόμενο δίκτυο είναι η αναγκαία σταθερά που μπορεί να εξασφαλίσει την διαρκή, ποιοτική παρουσία της χώρας παγκοσμίως.

Το πρώτο βήμα είναι η χαρτογράφηση των ‘κατα λάθος πρεσβευτών’ και η οργάνωση ενός βελτιωμένου συστήματος συντονισμού πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Το πρόβλημα είναι ότι στην περίοδο της κρίσης φαντάζει πολυτέλεια να μιλάει κανείς για πολιτιστικές πρωτοβουλίες της Ελλάδας. Αυτό είναι όμως λάθος. Ο βασικός σκοπός είναι ο συντονισμός ήδη υπαρχόντων προσπαθειών έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπός τους. Κατά δεύτερον, ο συντονισμός του δικτύου μπορεί να βοηθήσει στην ζεύξη ιδιωτικών πρωτοβουλιών και επιχειρηματικότητας με απτά, βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα για τις ντόπιες κοινωνίες ανά την επικράτεια. Έχουμε δυστυχώς ένα από τα πιο εκτενή δίκτυα αναξιοποίητων ιστορικών, φυσικών, παραδοσιακών και αρχαιολογικών χώρων.

Η λύση για την έξοδο από την κρίση βασίζεται στην αξιοποίηση αυτών των μοναδικών αγαθών και κληροδοτημάτων που μας έχουν χαρισθεί απλόχερα και τα οποία απαιτούν από εμάς να τα αξιοποιήσουμε. Ηρθε η ώρα να επενδύσουμε ουσιαστικά και συντονισμένα στους ανθρώπους μας, στην ιστορία και την γεωγραφία μας. Κάθε γωνιά της Ελλάδος κρύβει και ένα Πλάζα, καθε γειτονιά και έναν Κέβιν.

 

 

Print Friendly, PDF & Email